Woordenboek
Stabiliteit
De onderstaande constructieve aangegeven criteria zijn onafhankelijk van de bouwwijze. Ze gelden zowel voor metselwerk alsook in staal- en houtbouw. Voor ruimtelijke systemen moet in alle 3 richtingen (x-, y- en z-assen) een minimale stijfheid verkregen worden door de dragende constructie. De stijfheid is nodig, om enerzijds bijzondere belastingen van buiten, (bijv. windlasten ) af te voeren, anderzijds stabiliteit naar binnen ( bijv. tegen kiepen en knikken) te verzekeren.
Stabiliteitconstructies
De buitenlasten dienen altijd via stabiliteitsverbanden in de fundatie te worden afgevoerd. Bij binnenlasten kan dit vervallen, als een evenwicht in de binnenkrachten in de constructie gemaakt kan worden. Daar de richting van de buitenlasten variabel is (windrichting), moeten de stabiliteitsverbanden druk- en trekvast met de overige bouwdelen verbonden worden.
Voor de afvoer van de horizontale lasten zijn in driedimensionale bouwwerken horizontale en verticale stabiliteitsverbanden noodzakelijk.
Horizontale stabiliteitssystemen zijn bijv. windverbanden, schijfwerking of complete kruisvormige verbanden. In houtconstructies worden overwegend windverbanden in het dakvlak uit staal of hout toegepast. Ook is het mogelijk de stabiliteit in het dakvlak toe te passen door middel van schijfwerking middels stalen dakplaten of houten bekleding.
Verticale stabiliteitssystemen zijn schijfwerking, stabiliteitsportalen, stabiliteitskruizen of door middel van inklemming. Typisch voor houtconstructies zijn verticale schijfwerkingen middels panelen, welke uit een raamwerk bestaan en tweezijdig zijn bekleed met bijv. multiplex. Ook vaak worden toegepast stalen en/of houten kruisverbanden of optisch vergelijkbare uitvoeringen.
Past men panelen toe als verticale verbanden dient men ervoor te zorgen dat de bevestiging cq verankering gewaarborgd is. In het bijzonder de wijze en aantal van de toe te passen verbindingsmiddelen, de eigenschappen van de toe te passen materialen en verankering.
In het dakvlak liggende verbanden (of kruisverbanden of schijfwerking) worden als horizontale stabiliteit gezien. Worden stalen strippen toegepast, is het krachtsverloop naar binnen en buiten precies te detailleren om een strak geheel in gemonteerde toestand te waarborgen.
Verbanden bestaan uit trek- en/of drukstaven samengestelde vakwerkconstructies. Verbandkruizen zijn diagonaal aangesloten stalen trekstaven. In de overspanningsrichting dienen kolommen en liggers in de hoeken momentvast met elkaar verbonden te zijn. Alternatief kan de constructie worden toegepast met momentvaste ingeklemde kolommen.
